تب برفکی چیست ؟ آیا انسان به تب برفکی مبتلا می شود ؟ برای پاسخ به این سوال ها تا انتها این مقاله همراه نیمکت خبر باشید.
تب برفکی چیست؟
تب برفکی (Foot-and-Mouth Disease یا به اختصار FMD) یک بیماری بسیار عفونی، واگیردار و شدیداً ویروسی است که پستانداران زوجسم را درگیر میکند.
گاو، گوسفند، بز، خوک و آهو از میزبانان اصلی این بیماری هستند. تب برفکی به عنوان یکی از بزرگترین تهدیدها برای صنعت دامپروری و امنیت غذایی در سراسر جهان شناخته میشود؛
زیرا سرعت انتشار فوقالعاده بالایی دارد و میتواند در مدت زمان کوتاهی گلههای وسیعی را آلوده کند.
عامل این بیماری ویروسی از خانواده پیکورناویریده (Picornaviridae) و جنس افتوویروس (Aphthovirus) است. این ویروس دارای ۷ سروتیپ مختلف است که ابتلای دام به یکی از آنها، مصونیتی در برابر سایر سروتیپها ایجاد نمیکنید.
تب برفکی به ندرت باعث مرگ دامهای بالغ میشود، اما به شدت تولید شیر و گوشت را کاهش داده و با ایجاد ضعف شدید و سقط جنین، خسارات اقتصادی جبرانناپذیری به دامداران وارد میکند.
با این حال، مرگومیر در دامهای جوان (مانند گوسالهها و برهها) به دلیل درگیری عضلات قلب (میوکاردیت) بسیار شایع است.
علائم اصلی تب برفکی در دامها
تب شدید و ناگهانی
ایجاد تاولهای دردناک در دهان، روی زبان، لثه، پستان و بین سمها
ترشح شدید، لزج و کشدار بزاق از دهان
لنگش شدید دام هنگام حرکت به دلیل زخمهای دردناک بین سم
کاهش شدید اشتها و امتناع از خوردن غذا به دلیل درد شدید دهان
کاهش ناگهانی و چشمگیر تولید شیر در دامهای شیری
آیا انسان به تب برفکی مبتلا میشود؟
پاسخ علمی و قاطع به این سوال این است: خیر؛ تب برفکی یک بیماری مشترک بین انسان و دام (زئونوز) نیست و انسانها به این بیماری مبتلا نمیشوند.
ویروس تب برفکی به شدت به میزبانان زوجسم خود وابستگی دارد و ساختار سلولی بدن انسان به گونهای نیست که این ویروس بتواند به آن متصل شده، وارد سلول شود و تکثیر یابد.
با این حال، برای درک دقیقتر ابعاد این موضوع، باید سه نکته علمی و تجربی بسیار مهم را مد نظر قرار داد تا نگرانیهای عمومی برطرف شود:
۱. اشتباه گرفته شدن با بیماری «دست، پا و دهان» (HFMD)
یکی از دلایل اصلی نگرانی مردم و اشتباه گرفتن این دو بیماری، تشابه اسمی و علائم ظاهری آنهاست.
کودکان زیر ۵ سال معمولاً به یک بیماری ویروسی به نام بیماری دست، پا و دهان (Hand, Foot, and Mouth Disease) مبتلا میشوند که باعث بروز تاول در دهان، کف دست و پا میشود.
نکته بسیار مهم: عامل بیماری دست، پا و دهان در انسان، ویروسهای کاملاً متفاوتی (مانند کوکساکی ویروس) هستند و هیچ ارتباطی با ویروس تب برفکی دامها ندارند. تب برفکی یک بیماری صرفاً دامی است، در حالی که بیماری دست، پا و دهان یک بیماری شایع و صرفاً انسانی است.
۲. وضعیت مصرف گوشت و شیر دام مبتلا
ویروس تب برفکی به شدت به حرارت حساس است. فرآیند پاستوریزه کردن یا جوشاندن شیر و همچنین پختن کامل گوشت، این ویروس را به طور کامل نابود میکند.
حتی در صورت مصرف فرآوردههای خام، اسید معده انسان به راحتی این ویروس را غیرفعال میکند و خطر بیماری برای انسان وجود ندارد.
با این حال، به دلیل افت شدید کیفیت گوشت و شیر دام بیمار و احتمال بروز عفونتهای ثانویه باکتریایی در بدن دام، مصرف فرآوردههای دامی که علائم حاد بیماری را دارند به هیچ وجه توصیه نمیشود.
۳. نقش انسان به عنوان ناقل مکانیکی ویروس
اگرچه انسان خود بیمار نمیشود، اما میتواند بزرگترین عامل انتقال بیماری میان گلهها باشد. ویروس تب برفکی بسیار مقاوم است و میتواند روی لباس، کفش، بستر خودروها، پوست دست و تجهیزات دامداری ساعتها زنده بماند.
افرادی که با دامهای آلوده در تماس هستند (مانند دامداران و دامپزشکان)، در صورت عدم رعایت دقیق اصول قرنطینه و ضدعفونی، ویروس را به راحتی به واحدهای دامداری پاک منتقل میکنند.
همچنین در موارد بسیار نادر، ویروس میتواند برای مدت کوتاهی بدون ایجاد هیچگونه عارضهای در مجاری تنفسی (بینی و حلق) انسان زنده بماند و از طریق بازدم به دامهای حساس دیگر منتقل شود. بنابراین، کنترل تردد افراد مهمترین رکن پیشگیری از این بیماری است.
گردآوری:نیمکت خبر
